Xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc là một trong những nội dung quan trọng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, góp phần bảo vệ sức khỏe cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, đồng thời xây dựng môi trường công sở văn minh, chuyên nghiệp. Trong thời gian qua, với sự phối hợp của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhiều bộ, ngành, địa phương đã triển khai hiệu quả nội dung này. Theo đó, nhiều địa phương đã vận dụng một cách khép léo thông qua những cách làm phù hợp dựa trên thực tế của đơn vị mình và áp dụng những kinh nghiệm ngoài nước mà có thể tham khảo và vận dụng vào thực tiễn tùy theo tình hình của từng đơn vị.

Tại Việt Nam, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 đã quy định rõ việc cấm hút thuốc tại nơi làm việc trong nhà, đồng thời khuyến khích các cơ quan, tổ chức xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc. Trên cơ sở đó, với sự hỗ trợ về chuyên môn, truyền thông và tài liệu hướng dẫn từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhiều cơ quan đã đưa nội dung không hút thuốc vào quy chế làm việc, quy tắc ứng xử nội bộ; lồng ghép tiêu chí môi trường không khói thuốc trong công tác thi đua, khen thưởng; qua đó từng bước nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành của cán bộ, công chức, viên chức.

Kinh nghiệm của nhiều nước cũng cho thấy, việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc đạt hiệu quả cao khi có khung pháp lý rõ ràng và được triển khai đồng bộ. Theo Public Health Scotland, từ năm 2006, Scotland chính thức thực thi Luật Smoking, Health and Social Care (Scotland) Act 2005, cấm hút thuốc hoàn toàn trong các không gian kín, bao gồm nơi làm việc. Đây được đánh giá là một trong những mô hình tiêu biểu tại nước này về bảo vệ những người bị ảnh hưởng của khói thuốc thụ động.

Theo Tạp chí Y học Anh (British Medical Journal – BMJ) năm 2007 cho thấy, chỉ sau một năm thực hiện quy định không khói thuốc tại Scotland, mức độ phơi nhiễm khói thuốc thụ động ở người trưởng thành không hút thuốc đã giảm đáng kể. Kết quả này được đo lường thông qua chỉ số cotinine trong nước bọt – một chỉ số sinh học khách quan, cho thấy hiệu quả rõ rệt của chính sách không khói thuốc tại nơi làm việc đối với sức khỏe cộng đồng.

Bên cạnh lợi ích về sức khỏe, theo thống kê công bố trên tạp chí Tobacco Control (BMJ Group), việc triển khai môi trường làm việc không khói thuốc còn góp phần giảm các chi phí gián tiếp liên quan đến hút thuốc, như thời gian nghỉ hút thuốc trong giờ làm việc, suy giảm năng suất lao động và chi phí y tế phát sinh. Đây là cơ sở quan trọng để nhiều cơ quan, tổ chức xem xét đưa nội dung không khói thuốc trở thành một tiêu chí trong quản lý nội bộ.

Từ những kinh nghiệm trong và ngoài nước như đã nêu ở trên, có thể thấy rằng việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc cần được triển khai đồng bộ, gắn với hoàn thiện quy định nội bộ, tăng cường truyền thông, phát huy vai trò nêu gương của lãnh đạo và sự phối hợp chặt chẽ với Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Đây là hướng đi phù hợp nhằm từng bước hình thành môi trường làm việc an toàn, lành mạnh và bền vững tại các cơ quan, đơn vị.

Nguồn: Lê Thị Kim Anh - Văn phòng