Thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 05/01/2024 của Chính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển kinh tế bền vững, Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng “Đề án hỗ trợ chuyển đổi, thay thế cây thuốc lá bằng cây trồng, vật nuôi phù hợp cho các hộ nông dân trồng cây thuốc lá”, nhằm giảm dần nguồn cung nguyên liệu, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển sinh kế bền vững.

Để thời gian tới, việc chuyển đổi, thay thế cây thuốc lá bằng cây trồng,vật nuôi phù hợp cho các hộ dân trồng cây thuốc lá được triển khai, chúng ta cần xác định một số quan điểm và mục tiêu cụ thể:

- Chuyển đổi cây trồng, vật nuôi tại các vùng nguyên liệu thuốc lá phải gắn kết chặt chẽ với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, chuyển đổi xanh gắn kết chặt chẽ với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính, chuyển đổi xanh và xây dựng nông thôn bền vững. Thúc đẩy phát triển kinh tế hộ, kinh tế hợp tác, kinh tế cộng đồng theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, nhằm giải quyết hiệu quả việc làm và tạo thu nhập ổn định cho các hộ dân ở địa phương đang trực tiếp canh tác cây thuốc lá.

- Việc thực hiện chuyển đổi cần được hỗ trợ bằng cách vận dụng linh hoạt, hiệu quả các cơ chế, chính sách hiện hành của Nhà nước, đồng thời đề xuất bổ sung các giải pháp hỗ trợ thiết thực, có khả năng thực thi cao nhằm bảo đảm sinh kế bền vững cho các hộ nông dân. Trong quá trình chuyển đổi, cần kết hợp hài hòa giữa mục tiêu phòng, chống tác hại của thuốc lá và bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của người sản xuất nông nghiệp. Việc chuyển đổi được thực hiện theo nguyên tắc “chuyển đổi tự nguyện có định hướng”, trên cơ sở phù hợp với nhu cầu, điều kiện canh tác và năng lực tổ chức sản xuất của người dân. Hỗ trợ các hộ nông dân đang trồng cây thuốc lá để giảm diện tích, nguồn cung nguyên liệu thuốc lá cho ngành công nghiệp trong nước, góp phần làm giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, hạn chế mức độ tiếp xúc thụ động với khói thuốc trong cộng đồng, từ đó giảm thiểu nguy cơ bệnh tật và tử vong do các sản phẩm thuốc lá gây ra. Đồng thời, việc chuyển đổi sang các mô hình sản xuất nông nghiệp có hiệu quả kinh tế cao, phù hợp với vùng miền và thân thiện với môi trường sẽ đóng góp thiết thực vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp.

Kiên định mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu tác hại của thuốc lá, gắn với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái và nông thôn bền vững. Việc chuyển đổi diện tích trồng cây thuốc lá là yêu cầu cấp thiết nhằm từng bước kiểm soát và giảm nguồn cung nguyên liệu thuốc lá trong nước, đồng thời thể hiện cam kết của Việt Nam trong thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới và triển khai hiệu quả Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

                                                                             Văn phòng

                                                Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn