Việt Nam giới thiệu sáng kiến đổi mới chuỗi giá trị nông-lâm sản trước thềm COP31

Việt Nam sẽ đóng vai trò điều phối, cùng các đối tác xây dựng cơ chế hình thành chuỗi giá trị nông, lâm nghiệp thông minh, có trách nhiệm với khí hậu.

Là một trong các quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới, đồng thời chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, Việt Nam nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc cùng cộng đồng quốc tế tìm kiếm các giải pháp vừa thúc đẩy thương mại, vừa bảo đảm phát triển bền vững, bảo vệ sinh thái và nâng cao sinh kế cho người dân.

Khởi động trước thềm Hội nghị COP31 (tháng 11/2026 tại Thổ Nhĩ Kỳ), ngày 26/6, Bộ Nông nghiệp và Môi trường giới thiệu sáng kiến Liên minh Thương mại Nông, Lâm nghiệp thông minh và có trách nhiệm với khí hậu (CSR-AFTA).

Trách nhiệm thúc đẩy thương mại, thông minh với khí hậu

Sáng kiến đưa ra phù hợp với các mục tiêu chung toàn cầu của Công ước Khung của Liên hợp quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC), Công ước Đa dạng Sinh học (CBD), Công ước Liên hợp quốc về Chống Sa mạc hóa (UNCCD), Chương trình Nghị sự 2030 về các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) và các khuyến nghị tại Hội nghị Thượng đỉnh của Liên hợp quốc về hệ thống lương thực thực phẩm.
Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, đây không phải là một cơ chế đàm phán hay một khuôn khổ tạo thêm nghĩa vụ pháp lý cho các quốc gia. Ngược lại, CSR-AFTA được thiết kế như một nền tảng hợp tác tự nguyện, cởi mở và bao trùm nhằm kết nối các chính phủ, các tổ chức quốc tế, khu vực tư nhân, các tổ chức tài chính, các viện nghiên cứu, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng nông dân để cùng thúc đẩy thương mại nông lâm sản theo hướng thông minh với khí hậu, minh bạch, có trách nhiệm và bền vững.

“Thông qua sáng kiến này, Việt Nam mong muốn cùng các đối tác xây dựng một khuôn khổ hợp tác mang lại lợi ích cho tất cả các bên, thúc đẩy chia sẻ tri thức, huy động nguồn lực, tăng cường đầu tư, đổi mới sáng tạo và hỗ trợ nâng cao năng lực cho các quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển.

Quan trọng hơn, chúng tôi bày tỏ thông điệp rõ ràng: Thương mại bền vững không nên được nhìn nhận như một rào cản phát triển, mà phải trở thành động lực thúc đẩy các hành động khí hậu, tăng trưởng xanh, chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm, bảo tồn thiên nhiên và nâng cao sinh kế cho người dân”, ông khẳng định.

3 mục tiêu và trụ cột chiến lược của CSR-AFTA

Theo đề xuất, CSR-AFTA hướng tới ba mục tiêu chính gồm: Thúc đẩy thương mại nông, lâm sản bền vững trên cơ sở các tiêu chuẩn thống nhất; bảo vệ sinh kế của nông dân, khuyến khích các mô hình sản xuất sinh thái, tuần hoàn và tái sinh gắn với bảo tồn rừng, đa dạng sinh học; đồng thời huy động nguồn lực tài chính xanh để phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, sáng kiến được xây dựng trên ba trụ cột. Thứ nhất, thúc đẩy thương mại thông minh và có trách nhiệm với khí hậu thông qua xây dựng bộ tiêu chí xanh cho chuỗi cung ứng, phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn hóa nhãn sinh thái, giảm các rào cản kỹ thuật và tạo cơ chế ưu đãi thương mại đối với các sản phẩm đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường.

Thứ hai, sản xuất nông, lâm nghiệp bền vững với các mô hình không gây mất rừng, mở rộng nông - lâm kết hợp, canh tác đa canh bảo tồn và triển khai Chương trình Lương thực - Rừng (Food Forest Program), qua đó tạo cơ chế chi trả dịch vụ hệ sinh thái, nâng cao sinh kế và hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ canh tác tái sinh cũng như các nguồn tài chính khí hậu.

Trụ cột cuối hướng đến phát triển các cơ chế tài chính xanh và công bằng, bao gồm thúc đẩy thị trường tín chỉ carbon và tín chỉ đa dạng sinh học trong lĩnh vực nông nghiệp; phát triển bảo hiểm khí hậu cho nông hộ nhỏ; trái phiếu xanh ngành nông, lâm nghiệp và huy động nguồn vốn từ các quỹ khí hậu quốc tế, cũng như khu vực tư nhân.

Theo dự thảo, Việt Nam sẽ đóng vai trò điều phối, cùng các đối tác xây dựng bộ tiêu chí xuất xứ nông, lâm sản xanh, thúc đẩy trao đổi tín chỉ các-bon và chia sẻ kinh nghiệm phát triển các vùng nguyên liệu bền vững.
Việt Nam khởi xướng thành lập cùng Thổ Nhĩ Kỳ và Australia (2 đồng chủ trì của COP31) và nhiều quốc gia, các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp như FAO, WTO, UNDP, WWF, IUCN, CIAT, Coca Cola và Pepsi Co tham gia. Dự kiến, hằng năm, các bên sẽ tổ chức Đối thoại cấp cao CSR-AFTA bên lề COP nhằm đánh giá kết quả và thúc đẩy hợp tác.

Nguồn: Kiều Chi - Phương Linh Báo Nông nghiệp và Môi trường
Chi tiết bài báo xem tại đây


© Bản quyền thuộc về Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn - Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đ/c: Số 02 Ngọc Hà, Ba Đình, TP. Hà Nội.

Chịu trách nhiệm: Ông Lê Đức Thịnh - Cục Trưởng

Tel: 024.38438794 / Fax: 024.38438791 / Email: cucktht@gmail.com

Technology Supported by ECPVietnam