Thái Nguyên kết nối sản phẩm OCOP với du lịch nông nghiệp

Thái Nguyên kết nối sản phẩm OCOP với du lịch nông nghiệp, qua đó gia tăng giá trị nông sản, mở rộng thị trường, tạo sinh kế mới cho người dân nông thôn.

Sáng 10/10, tại xã La Bằng, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội thảo Phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp cho các hợp tác xã, tổ hợp tác trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

OCOP Thái Nguyên, trải nghiệm bản sắc xứ trà

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên cho biết, toàn tỉnh có 1.007 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, 288 làng nghề và 598 sản phẩm OCOP, trong đó có 13 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia, 118 sản phẩm 4 sao và 467 sản phẩm 3 sao.

Cùng với các vùng sản xuất chè, miến dong, cây ăn quả, dược liệu và sản phẩm từ rừng trồng, hệ thống làng nghề, cảnh quan nông thôn, giá trị văn hóa, lịch sử và đời sống cộng đồng các dân tộc tạo nên nguồn lực quan trọng để Thái Nguyên phát triển các sản phẩm du lịch gắn với nông nghiệp.

Theo ông Nguyễn Mỹ Hải, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là nâng cao chất lượng, hoàn thiện bao bì, nhãn hiệu hay mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm OCOP, mà còn phải tìm cách khai thác những giá trị phía sau mỗi sản phẩm, từ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất đến văn hóa và con người địa phương.

Một vùng chè có thể tạo ra giá trị gia tăng thông qua trải nghiệm hái chè, chế biến, thưởng trà và tìm hiểu văn hóa trà; vùng cây ăn quả có thể tổ chức hoạt động trải nghiệm theo mùa vụ; còn vùng dược liệu, làng nghề hay mô hình sản xuất nông nghiệp đặc trưng có thể trở thành những điểm dừng chân trong hành trình khám phá nông thôn.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều hợp tác xã có sản phẩm tốt, vùng nguyên liệu và cảnh quan thuận lợi nhưng chưa chuyển hóa được những lợi thế đó thành sản phẩm du lịch có khả năng thu hút và tạo nguồn thu ổn định. Kỹ năng tổ chức đón tiếp, xây dựng chương trình trải nghiệm, thuyết minh, phục vụ khách ở một số đơn vị còn hạn chế; sự kết nối với doanh nghiệp lữ hành, thương mại và truyền thông chưa thường xuyên, trong khi việc ứng dụng nền tảng số để quảng bá sản phẩm và điểm đến chưa đồng đều.

Vì vậy, theo ông Hải, phát triển OCOP gắn với du lịch nông nghiệp cần chuyển từ cách làm riêng lẻ sang liên kết chuỗi, với sự tham gia của hợp tác xã, doanh nghiệp du lịch, đơn vị vận chuyển, cơ sở lưu trú, nhà hàng, điểm mua sắm, cộng đồng dân cư và chính quyền địa phương. Khi các chủ thể được kết nối, giá trị kinh tế không chỉ nằm ở giá bán nông sản mà còn đến từ dịch vụ, trải nghiệm, thương hiệu và các hoạt động chi tiêu của du khách.

Chuyển đổi số cũng được xác định là công cụ quan trọng, từ xây dựng câu chuyện sản phẩm, quảng bá trên mạng xã hội, bản đồ số, mã QR, giới thiệu vùng nguyên liệu đến đặt lịch trải nghiệm, bán hàng trực tuyến và kết nối với các nền tảng du lịch. Mục tiêu là giúp sản phẩm nông thôn tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng, đồng thời tạo điều kiện để du khách tìm hiểu, trải nghiệm và mua sắm ngay tại vùng sản xuất.

La Bằng hướng tới chuỗi du lịch OCOP

Từ thực tiễn địa phương, ông Tô Hà Phương, Phó Chủ tịch UBND xã La Bằng, cho biết chè là cây trồng chủ lực, giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp và đời sống người dân. Toàn xã La Bằng hiện có 1.135 ha chè, trong đó 1.079 ha đang cho sản phẩm.

Bên cạnh vùng nguyên liệu rộng lớn, La Bằng có hai điểm du lịch tại xóm Đồng Khuân và xóm Tân Sơn, cùng cảnh quan vùng chè, kinh nghiệm sản xuất của các hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ dân. Thương hiệu “Chè La Bằng” đã được người tiêu dùng biết đến, tạo nền tảng để địa phương kết hợp phát triển sản phẩm nông nghiệp với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và trải nghiệm văn hóa.

Trên địa bàn xã hiện có 20 hợp tác xã, trong đó 13 hợp tác xã sản xuất, kinh doanh chè. Thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), các chủ thể từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tổ chức sản xuất bài bản hơn, quan tâm đến chất lượng, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu.

La Bằng hiện có 6 sản phẩm chè được chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó có một sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia của Hợp tác xã Chè La Bằng. Năm 2026, địa phương phấn đấu có thêm 1-2 sản phẩm OCOP mới, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng các sản phẩm hiện có.

Dù vậy, theo ông Tô Hà Phương, phần lớn hợp tác xã vẫn có quy mô vừa và nhỏ, hạn chế về vốn, nhân lực, quản trị, marketing và phát triển thị trường. Chất lượng và thương hiệu chè đã được hình thành nhưng việc khai thác câu chuyện sản phẩm, văn hóa vùng chè và trải nghiệm du lịch để gia tăng giá trị vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Trước thực tế đó, La Bằng định hướng xây dựng mô hình liên kết “Vùng chè - Hợp tác xã - OCOP - Du lịch - Chuyển đổi số”, lấy chè làm sản phẩm chủ lực, đồng thời từng bước đa dạng hóa các dòng sản phẩm như chè xanh chất lượng cao, chè đặc sản, chè hữu cơ, chè VietGAP, trà cao cấp và sản phẩm trà phục vụ khách du lịch.

Trong chuỗi giá trị này, hợp tác xã được xác định là trung tâm tổ chức vùng nguyên liệu, hướng dẫn kỹ thuật, kiểm soát chất lượng, thu mua, chế biến, đóng gói và tiêu thụ sản phẩm. Việc mở rộng diện tích chè đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ hoặc các tiêu chuẩn phù hợp, đẩy nhanh cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và số hóa vùng nguyên liệu sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Một hướng đi khác là phát triển sản phẩm OCOP gắn với câu chuyện về đất, chè, con người, văn hóa, lịch sử, cảnh quan và cộng đồng. Theo đó, mỗi sản phẩm không chỉ cần thể hiện chất lượng mà còn phải giúp khách hàng hiểu được nguồn gốc, cách thức sản xuất và những nét riêng của vùng chè. Các hợp tác xã cũng được định hướng xây dựng không gian trải nghiệm, giới thiệu, thưởng trà và bán sản phẩm, từng bước trở thành điểm đến trong hành trình khám phá nông thôn.