Mưa trái mùa khiến diêm dân lao đao: [Bài 2] Đưa cảnh báo đến ruộng muối
Mưa trái mùa tại Nam bộ cho thấy vai trò của công tác dự báo, cảnh báo khí tượng, giúp diêm dân chủ động lịch xuống vụ, giảm thiệt hại trước biến đổi khí hậu.

Mưa trái mùa sẽ diễn tiến phức tạp
Thưa ông, nguyên nhân nào khiến các đợt mưa trái mùa tại khu vực Nam bộ xuất hiện với tần suất và cường độ khó lường như thời gian gần đây?
Mưa trái mùa trong mùa khô ở Nam bộ không phải là hiện tượng hiếm gặp. Tuy nhiên, hiện tượng này thường xuất hiện với tần suất dày và cường độ mạnh hơn trong những năm có La Nina. Đầu mùa khô năm nay, trạng thái La Nina yếu vẫn đang duy trì. Trạng thái này làm gia tăng độ ẩm trong khí quyển và tạo điều kiện thuận lợi cho mưa trái mùa hình thành.
Khi xuất hiện đồng thời các hình thế thời tiết như nhiễu động gió đông trên cao, rãnh áp thấp xích đạo nâng trục lên phía Bắc và không khí lạnh khuếch tán xuống phía Nam, các đợt mưa trái mùa sẽ được kích hoạt tại khu vực Nam bộ.
Những đợt mưa trái mùa gần đây tại Nam bộ là kết quả của sự tác động tổng hợp từ nhiều hình thế thời tiết. Nhiễu động gió đông trên cao hoạt động mạnh kết hợp với rãnh áp thấp xích đạo nâng trục lên phía Bắc và hoàn lưu không khí lạnh khuếch tán xuống phía Nam đã đưa một lượng ẩm lớn từ biển vào đất liền. Sự kết hợp này khiến mưa trái mùa xảy ra trên diện rộng và có cường độ mạnh.
Từ nay đến khi vào mùa mưa, xu thế thời tiết tại khu vực ven biển TP.HCM và Nam bộ được dự báo ra sao? Nguy cơ còn xuất hiện thêm các đợt mưa trái mùa hay không, thưa ông?
Mùa mưa ở Nam bộ thường bắt đầu vào khoảng tuần đầu hoặc tuần giữa tháng 5. Giai đoạn chuyển mùa diễn ra từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5, khi gió mùa Tây Nam bắt đầu hình thành với cường độ còn yếu.


Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ xây dựng các ngưỡng cảnh báo phù hợp với điều kiện sản xuất muối. Các mức cảnh báo sẽ dựa trên độ dày lớp muối và thời gian kết tinh. Ví dụ, khi dự báo có mưa rào nhẹ thì diêm dân có thể chưa cần xả nước trên ruộng muối. Tuy nhiên, nếu dự báo có mưa dông nhiệt kèm theo lốc xoáy thì bà con cần triển khai các biện pháp che chắn ngay để hạn chế thiệt hại.
Ngoài việc xây dựng các mô hình dự báo số có độ phân giải cao và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chúng tôi cho rằng cần thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu dự báo thời gian thực. Đài đang đề xuất xây dựng một nền tảng dữ liệu dùng chung giữa cơ quan khí tượng và các ngành nông nghiệp, diêm nghiệp tại địa phương.
Trước hết, cần lắp đặt thêm các trạm đo mưa tự động, trạm đo độ ẩm và bức xạ mặt trời ngay tại các vùng trọng điểm sản xuất muối. Dữ liệu từ các trạm này sẽ được truyền trực tiếp về hệ thống quản lý và có thể cung cấp cho cán bộ khuyến nông cũng như diêm dân thông qua các ứng dụng trên điện thoại.
Song song đó, Đài sẽ xây dựng các kịch bản dự báo theo mùa để hỗ trợ địa phương xây dựng lịch thời vụ linh hoạt. Với các bản tin dự báo dài hạn trong khoảng từ sáu tháng đến một năm, chúng tôi có thể tư vấn địa phương điều chỉnh thời điểm bắt đầu vụ muối sớm hơn hoặc muộn hơn nhằm hạn chế rủi ro từ mưa trái mùa đầu vụ hoặc mưa dầm vào cuối vụ.
Một nội dung quan trọng khác là xây dựng các kịch bản về nước biển dâng và triều cường. Các mô hình ngập lụt chi tiết sẽ giúp địa phương có cơ sở đầu tư hệ thống đê bao, cống điều tiết phù hợp để hạn chế nguy cơ nước biển tràn vào làm hư hại ruộng muối trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, chúng tôi cũng đề xuất tăng cường đào tạo và chuyển giao công cụ dự báo cho chính diêm dân. Mỗi vùng sản xuất muối nên hình thành một nhóm nòng cốt được tập huấn về cách đọc bản tin dự báo, quan sát bản đồ mây vệ tinh và nhận biết hướng gió. Đài cũng sẽ phối hợp để chuẩn hóa những kinh nghiệm dự báo thời tiết trong dân gian bằng các số liệu khoa học nhằm nâng cao độ tin cậy và hiệu quả ứng dụng trong sản xuất.
Xin cảm ơn ông!
Tin liên quan
- Nông dân sẽ được hưởng lợi từ một phương pháp mới giám sát chất lượng dinh dưỡng đồng cỏ
- Cận cảnh mô hình trồng nấm bào ngư lớn nhất huyện đảo Phú Quốc
- Hội thảo khoa học xây dựng mô hình sản xuất muối hữu cơ theo phương pháp truyền thống tại Thụy Hải - Thái Thụy kết hợp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng
- Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tổ chức đoàn khảo sát tại Phú Yên về việc tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, chế biến muối
- Đoàn công tác của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tại Phú Yên
- Ngành diêm nghiệp đã có nhiều hoạt động đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất để thích ứng với biến đổi khí hậu và yêu cầu về chất lượng sản phẩm
- Giá trị gia tăng của muối
- Nâng cao giá trị hạt muối
- Sản xuất muối gắn với du lịch sinh thái
- Hơn 2.300 tấn muối thiệt hại do mưa trái mùa
