Đầu tư hạ tầng, chìa khóa cho nghề muối Bảo Thạnh

Nghề muối tại xã Bảo Thạnh (tỉnh Vĩnh Long) chuyển sang sản xuất sạch, nhưng hạ tầng yếu khiến rủi ro gia tăng. Chỉ một đợt mưa trái mùa đã gây thiệt hại lớn.

Nỗ lực chuyển đổi, nhưng vẫn “thua trời”

Niên vụ 2025-2026, theo UBND xã Bảo Thạnh, toàn xã có 761 hộ làm muối, gần 1.900 lao động, diện tích 71,8 ha. Nghề muối tiếp tục là sinh kế chính của hàng trăm hộ dân.

Những năm gần đây, ngành nông nghiệp và môi trường cùng các chương trình khuyến nông đã tập trung nguồn lực hỗ trợ chuyển đổi sản xuất. Từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và vốn sự nghiệp kinh tế, mô hình liên kết sản xuất muối theo chuỗi giá trị được triển khai với quy mô 11ha, 11 hộ tham gia, có sự liên kết giữa HTX Muối Bình Minh với doanh nghiệp và thương lái.

Các hộ được hỗ trợ bạt trải ruộng, vật tư sản xuất, tập huấn kỹ thuật, từng bước áp dụng quy trình sản xuất muối sạch. Hợp tác xã được hỗ trợ tem nhãn, truy xuất nguồn gốc, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.

Đáng chú ý, diện tích sản xuất theo phương pháp trải bạt tăng nhanh, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với phương thức truyền thống, rút ngắn thời gian kết tinh và giảm công lao động. Năm 2026, diện tích trải bạt chiếm khoảng 98% trên tổng diện tích 71,8 ha, năng suất đạt khoảng 50 tấn/ha.

Tuy nhiên, các hỗ trợ này chủ yếu dừng ở khâu sản xuất, trong khi hạ tầng nền tảng chưa theo kịp.

Cuối tháng 2/2026, mưa trái mùa kéo dài hai ngày đã làm thiệt hại 100% diện tích muối đang thu hoạch, ước mất khoảng 4.300 tấn, tương đương hơn 5,4 tỷ đồng. Đây là mức thiệt hại lớn, cho thấy rủi ro nghề muối ngày càng gia tăng.

Ghi nhận tại vùng muối cho thấy, nhiều khu vực chưa có hệ thống thoát nước hiệu quả, giao thông nội đồng còn hạn chế, khiến việc thu gom, vận chuyển muối gặp khó khăn. Sau mưa, diêm dân phải cải tạo lại ruộng, kéo dài chu kỳ sản xuất, phát sinh thêm chi phí.

Ông Nguyễn Văn Thành, một diêm dân tại địa phương, cho biết gia đình có khoảng 4 công ruộng muối, mỗi vụ thu 300 - 400 giạ. “Mưa trái mùa là coi như mất trắng. Chi phí vận chuyển khoảng 1 triệu đồng/100 giạ muối nên lời lãi không còn bao nhiêu”, ông nói.

Gỡ “nút thắt” hạ tầng để cứu nghề muối

Nếu không được đầu tư kịp thời, nguy cơ nghề muối bị thu hẹp là hiện hữu, khi diêm dân có xu hướng chuyển sang các sinh kế ổn định hơn.

Từ thực tế trên, UBND xã Bảo Thạnh kiến nghị các cấp, ngành sớm đẩy nhanh đầu tư hạ tầng, coi đây là giải pháp then chốt để giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Địa phương đề xuất tổng vốn khoảng 116 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030 để nâng cấp đồng bộ hạ tầng, gồm giao thông nội đồng, hệ thống thủy lợi, điện, nước và các công trình phục vụ bảo quản, chế biến muối.

Dự án dự kiến phục vụ khoảng 600 ha vùng muối hiện hữu, tạo nền tảng mở rộng lên 800 ha, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí và hạn chế tổn thất sau thu hoạch.

Ông Võ Quốc Đạt, Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Thạnh, cho biết: “Sản xuất muối là ngành nghề truyền thống của địa phương, tập trung trong khoảng 6 tháng mùa nắng. Thời gian qua, địa phương đã được hỗ trợ nhiều giải pháp, từ ứng dụng công nghệ đến nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, các hạng mục hạ tầng thiết yếu như giao thông, thủy lợi vẫn triển khai chậm, chưa đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu thụ.

Do đó, địa phương kiến nghị sớm đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng, đồng thời hỗ trợ xây dựng vùng muối nguyên liệu gắn với phát triển thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, nhằm tạo điều kiện cho nghề muối phát triển ổn định, nâng cao thu nhập cho diêm dân”.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, đầu tư hạ tầng không chỉ là yêu cầu phát triển mà còn là giải pháp thích ứng. Khi hệ thống thủy lợi, giao thông, điện, nước được hoàn thiện, nghề muối Bảo Thạnh mới có thể chuyển từ sản xuất phụ thuộc tự nhiên sang sản xuất chủ động, giảm rủi ro và phát triển bền vững.