Thúc đẩy chuyển đổi số tạo đà cho HTX nông nghiệp phát triển

VOV.VN - Chuyển đổi số mở ra cơ hội để các hợp tác xã (HTX) nông nghiệp đổi mới sản xuất, quản trị và tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, để công nghệ thực sự phát huy hiệu quả, HTX cần được hỗ trợ về hạ tầng, nhân lực và kỹ năng số, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường.

Đào tạo đội ngũ quản trị, hình thành nông dân chuyên nghiệp

Tại Diễn đàn Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lắng nghe nông dân nói năm 2026 (lần thứ 4), ông Trần Đình Trọng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp dịch vụ công bằng Ea Tu, phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk đặt vấn đề: Muốn xây dựng nền nông nghiệp xanh, nông thôn hiện đại và đưa nông dân bước vào kỷ nguyên số, HTX phải thực sự trở thành tổ chức kinh tế tự chủ, có năng lực quản trị, nhân lực, vốn, công nghệ và thị trường.

Từ thực tế đó, ông Trọng đề nghị Bộ trưởng cho biết định hướng trong giai đoạn 2026 - 2030 để kiến tạo “hệ sinh thái phát triển HTX nông nghiệp”, giúp các HTX nâng cao năng lực quản trị, thu hút người trẻ, huy động nguồn lực, phát triển dịch vụ chung, ứng dụng công nghệ số và từng bước tự chủ tài chính.

Trả lời câu hỏi, ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cho biết, giai đoạn 2026-2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đang triển khai các nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy hệ sinh thái phát triển HTX nông nghiệp. Trọng tâm là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới phương thức hỗ trợ, phát triển HTX gắn với vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số.

Theo ông Lê Đức Thịnh, một trong những nhiệm vụ quan trọng là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho HTX, trước hết là đội ngũ giám đốc, người phụ trách kinh doanh và cán bộ kỹ thuật. Đây là những vị trí có vai trò trực tiếp trong tổ chức sản xuất, điều hành hoạt động và kết nối thị trường của HTX.

Ngày 24/6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1128 về Chương trình phát triển HTX giai đoạn 2026-2030. Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành kế hoạch đào tạo nông dân theo Quyết định số 328 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó đặt mục tiêu đào tạo 750.000 lao động ngành nghề nông thôn.

Bên cạnh đào tạo lực lượng lao động, Bộ cũng đặt mục tiêu đào tạo 550 nông dân chuyên nghiệp, nông dân số trong giai đoạn tới. Đây được xác định là lực lượng nòng cốt, có khả năng tiếp cận phương thức sản xuất mới, ứng dụng công nghệ và hỗ trợ HTX nâng cao hiệu quả hoạt động.

Một hướng đi khác là đưa kiến thức về kinh tế tập thể, HTX vào chương trình đào tạo cán bộ cơ sở. Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn đã làm việc với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh để nghiên cứu, triển khai chương trình đào tạo trung cấp về kinh tế tập thể, HTX cho đội ngũ cán bộ thuộc diện quy hoạch ở cấp xã. Theo kế hoạch, chương trình bắt đầu được triển khai trong năm 2026. Việc trang bị kiến thức về kinh tế tập thể cho cán bộ cơ sở được kỳ vọng giúp địa phương hiểu rõ hơn mô hình HTX, từ đó có cách tiếp cận phù hợp trong tổ chức, hỗ trợ và phát triển kinh tế tập thể tại địa bàn.

Cùng với đào tạo nhân lực, Bộ NNN&MT tập trung đổi mới phương thức hỗ trợ HTX. Trước đây, việc hỗ trợ thường được thực hiện riêng lẻ đối với từng HTX hoặc từng khâu trong quá trình sản xuất. Cách làm này chưa tạo được sự liên kết đồng bộ để HTX phát triển quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong giai đoạn tới, phương thức hỗ trợ được định hướng chuyển sang phát triển HTX gắn với chuỗi giá trị. Theo đó, thay vì hỗ trợ manh mún, tập trung vào từng khâu riêng biệt, các chính sách sẽ hướng tới việc hình thành và phát triển những HTX có khả năng liên kết sản xuất, tổ chức dịch vụ và kết nối thị trường.

Cục trưởng Lê Đức Thịnh cho biết, Bộ đã tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị định số 357 và Nghị định số 98, tạo cơ sở cho việc đổi mới phương thức hỗ trợ. Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định số 3411 ngày 24/8/2026 về kế hoạch mở rộng vùng nguyên liệu.

Trên cơ sở kế hoạch này, các HTX tại vùng nguyên liệu sẽ được tập trung hỗ trợ xây dựng mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị. Việc gắn HTX với vùng nguyên liệu không chỉ hướng tới tổ chức lại sản xuất mà còn tạo điều kiện để hình thành liên kết giữa người sản xuất, HTX và các khâu trong chuỗi cung ứng.

Đây cũng là hướng đi nhằm nâng cao vai trò của HTX trong tổ chức sản xuất nông nghiệp. Khi tham gia chuỗi giá trị, HTX có điều kiện tập hợp các hộ thành viên, thống nhất quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Xây dựng nền tảng số và mạng lưới tư vấn cho HTX

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đang triển khai xây dựng nền tảng số dùng chung cho HTX nông nghiệp. Hiện các HTX nông nghiệp đã có cổng điện tử với khoảng 5.000 tài khoản. Các HTX sử dụng một số phần mềm phục vụ hoạt động như tư vấn, kế toán và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Việc phát triển nền tảng số dùng chung được kỳ vọng giúp HTX tiếp cận thuận lợi hơn với các công cụ quản lý, điều hành và kết nối thông tin. Qua đó, từng bước khắc phục hạn chế về năng lực ứng dụng công nghệ, nhất là ở những HTX còn thiếu nhân lực chuyên môn và điều kiện đầu tư.

Không dừng ở các công cụ số, Bộ cũng đang xây dựng hệ thống tư vấn, hỗ trợ HTX theo tinh thần Nghị quyết số 20 năm 2022. Theo định hướng này, mạng lưới tư vấn sẽ huy động sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, ngân hàng và những HTX hoạt động hiệu quả.

Các chuyên gia, tổ chức và HTX có kinh nghiệm sẽ tham gia tư vấn, chia sẻ kiến thức, hỗ trợ giải quyết những khó khăn trong quản trị, sản xuất, kinh doanh và huy động nguồn lực. Đáng chú ý, những HTX đã phát triển tốt có thể trở thành chủ thể chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ các HTX khác cùng nâng cao năng lực.

Ông Lê Đức Thịnh cho biết, hệ thống tư vấn này được định hướng trở thành một dịch vụ công trong phát triển kinh tế nông thôn và kinh tế HTX. Các giải pháp được Bộ NNN&MT đặt ra trong giai đoạn 2026-2030 không chỉ tập trung hỗ trợ từng HTX mà hướng tới xây dựng hệ sinh thái với sự tham gia của cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, nhà khoa học, doanh nghiệp, ngân hàng và chính các HTX. Trong đó, nâng cao năng lực quản trị, phát triển nguồn nhân lực, liên kết chuỗi giá trị và ứng dụng công nghệ số là những điều kiện quan trọng để HTX từng bước nâng cao tính tự chủ, phát triển ổn định và đóng góp hiệu quả hơn cho nền nông nghiệp.

Nguồn: Vân Hồng/VOV.VN

Chi tiết bài báo xem tại đây


© Bản quyền thuộc về Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn - Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đ/c: Số 02 Ngọc Hà, Ba Đình, TP. Hà Nội.

Chịu trách nhiệm: Ông Lê Đức Thịnh - Cục Trưởng

Tel: 024.38438794 / Fax: 024.38438791 / Email: cucktht@gmail.com

Technology Supported by ECPVietnam