Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt - Nhật

Hợp tác địa phương là một trụ cột quan trọng trong tổng thể quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.

Ngày 6/9, tại TP. Huế, Bộ Ngoại giao Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản phối hợp với Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và UBND TP. Huế tổ chức Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026 với chủ đề “Kiến tạo tương lai số, xanh và bền vững: Từ cam kết chiến lược đến hành động thực chất”.

Tham dự Diễn đàn có Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki; đại diện lãnh đạo các địa phương của Nhật Bản; đại diện các tổ chức quốc tế, bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã gửi thông điệp chúc mừng.

Mở rộng không gian hợp tác từ cấp địa phương

Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ, thực chất trên tất cả các lĩnh vực, với nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, hợp tác kinh tế năng động và giao lưu nhân dân ngày càng gắn bó. Nhật Bản là đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, đối tác số 1 về hợp tác ODA và lao động, đứng thứ 3 về đầu tư, và thứ 4 về thương mại và du lịch.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho rằng, sự kiện hôm nay diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa quan trọng đối với cả hai nước. Đây là hoạt động hợp tác quốc tế cấp địa phương lớn nhất được tổ chức tại Việt Nam sau khi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam được tổ chức thành công. Diễn đàn cụ thể hóa nội dung làm việc giữa Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vào tháng 5 vừa qua.

Theo Bộ trưởng, Diễn đàn lần này được tổ chức tại TP. Huế, một địa phương điển hình trong trong hợp tác với Nhật Bản. Huế nhận được sự hỗ trợ sớm và có nhiều ý nghĩa từ Nhật Bản trong phục dựng di sản, các dự án ODA về dân sinh. Nhật Bản là thị trường khách du lịch quốc tế truyền thống và trọng điểm của Cố đô Huế. Những năm gần đây, nhiều tập đoàn lớn của Nhật Bản chọn Huế làm “bến đỗ” trong công nghiệp xanh, logistics và dịch vụ.

“Thế giới đang đứng trước những chuyển biến nhanh chóng và sâu sắc. Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi phương thức quản trị, sản xuất và đời sống xã hội. Biến đổi khí hậu, sự suy giảm tài nguyên thiên nhiên đặt ra yêu cầu cấp thiết về chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Do đó, chủ đề của Diễn đàn hôm có ý nghĩa rất thiết thực, là dịp để các địa phương hai nước giới thiệu tiềm năng, thế mạnh và nhu cầu hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và mô hình phát triển, đồng thời trao đổi trực tiếp với các doanh nghiệp, tổ chức và các đối tác liên quan”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh.

Định hướng đưa hợp tác Việt - Nhật đi vào chiều sâu

Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao chủ đề “Kiến tạo tương lai số, xanh và bền vững: Từ cam kết chiến lược đến hành động thực chất”, cho rằng chủ đề phản ánh đúng những yêu cầu đặt ra đối với quá trình phát triển của mỗi quốc gia, địa phương, doanh nghiệp cũng như quan hệ Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn mới.

“Quan hệ Việt - Nhật được xây dựng trên nền tảng tin cậy chính trị, tương đồng về văn hóa, gắn kết nhân dân và sự chia sẻ, đan xen lợi ích ngày càng chặt chẽ. Kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, hợp tác song phương tiếp tục mở rộng và đi vào chiều sâu trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đến hợp tác địa phương và giao lưu nhân dân”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Trên cơ sở những thay đổi mang tính thời đại và tiềm năng, lợi thế có thể bổ trợ cho nhau, Thủ tướng Lê Minh Hưng gợi mở 5 định hướng để các đại biểu trao đổi tại Diễn đàn.

Thứ nhất, Việt Nam và Nhật Bản cần xác định cùng nhau là đối tác tăng trưởng chất lượng cao và tự chủ chiến lược dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hai bên cần nghiên cứu thúc đẩy các mô hình hợp tác về công nghệ số, AI, bán dẫn, đô thị thông minh, nông nghiệp bền vững, vườn ươm khởi nghiệp và trung tâm nghiên cứu phát triển. Nhật Bản có thể chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ các địa phương và doanh nghiệp Việt Nam xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số trong chính quyền địa phương và nâng cao năng lực xây dựng chính sách, quản trị trong các lĩnh vực chiến lược mới như AI, bán dẫn, lượng tử và vệ tinh.

Thứ hai, hợp tác cần được triển khai theo tinh thần “lựa chọn đúng, triển khai nhanh, làm đến cùng và đo lường bằng kết quả”. Thủ tướng chỉ ra những vấn đề mà các địa phương hai nước đang đối mặt, như thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, hạn chế về trình độ khoa học công nghệ và công nghiệp hỗ trợ ở Việt Nam; thiếu hụt lao động, dân số già và suy giảm động lực tăng trưởng tại Nhật Bản. Vì vậy, các địa phương cần tập trung vào thế mạnh của mình, xác định những lĩnh vực ưu tiên có khả năng bổ trợ lẫn nhau, từ đó đề xuất các sáng kiến, dự án hợp tác cụ thể và khả thi để triển khai ngay.

Thứ ba, lấy địa phương, doanh nghiệp và người dân làm trung tâm của hợp tác. Theo Thủ tướng, Diễn đàn cần thực sự trở thành cơ hội để Chính phủ và các địa phương hai nước lắng nghe ý kiến của doanh nghiệp và người dân, chủ động xây dựng chính sách ưu đãi, tạo môi trường thuận lợi cho kết nối và đầu tư. Đồng thời, người dân phải là đối tượng thụ hưởng chính, với nhiều việc làm hơn, thu nhập cao hơn và kỹ năng tốt hơn.

Thứ tư, cần coi giao lưu văn hóa và sự hiểu biết lẫn nhau là nền tảng của quan hệ hợp tác lâu dài. Hai bên được đề nghị nghiên cứu những sáng kiến cụ thể để tăng cường kết nối văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân; phát triển các sản phẩm du lịch chung, mở thêm đường bay trực tiếp giữa các địa phương, tăng cường giao lưu thế hệ trẻ.

Thứ năm, Việt Nam và Nhật Bản cần tăng cường hợp tác chuyển đổi xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai. Các địa phương Nhật Bản có thể chia sẻ kinh nghiệm thông qua những dự án cụ thể về hạ tầng xanh, chống ngập đô thị, xử lý rác và nước thải, nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo và phòng, chống thiên tai.

“Với phương châm 'Hành động, hành động và hành động; Làm việc, làm việc và làm việc', Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành với các địa phương và nhà đầu tư Nhật Bản, thúc đẩy tháo gỡ vướng mắc, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh và xây dựng thể chế thông thoáng, tạo điều kiện cho hợp tác địa phương hai nước hiệu quả, thực chất trong giai đoạn phát triển mới, từ đó đưa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản lên tầm cao mới”, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định.