Dự thảo nghị định mới được kỳ vọng tháo gỡ các rào cản về vốn, công nghệ và thị trường để thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững.

Ngày 5/6, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội thảo tham vấn ý kiến dự thảo Nghị định về phát triển liên kết chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững, thay thế Nghị định số 98/2018/NĐ-CP. Hội thảo thu hút sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức quốc tế và chuyên gia nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho liên kết sản xuất nông nghiệp trong giai đoạn mới.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế hỗ trợ liên kết sản xuất trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh và phát thải thấp.

Đáng chú ý, bà Nguyễn Việt Chinh, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Nông nghiệp Sạch Hữu cơ Toàn Cầu đã đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn tồn tại nhiều năm trong chuỗi giá trị nông nghiệp, tạo động lực để doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân gắn kết chặt chẽ hơn trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Liên kết chuỗi vẫn vướng nhiều rào cản

Một vấn đề khác được nhiều doanh nghiệp quan tâm là khả năng tiếp cận tín dụng. Theo bà Chinh, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư lớn vào vùng nguyên liệu, công nghệ và hạ tầng sản xuất nhưng vẫn khó tiếp cận nguồn vốn do thiếu tài sản thế chấp theo quy định hiện hành. Trong khi đó, các tài sản số, dữ liệu vùng trồng hay giá trị tín chỉ carbon vẫn chưa được công nhận đầy đủ trong hoạt động tín dụng.

Bà đề xuất dự thảo nghị định cần mở rộng khái niệm tài sản bảo đảm, cho phép xem xét các hợp đồng liên kết số, cơ sở dữ liệu sản xuất đã xác thực hoặc giá trị thương mại của tín chỉ carbon như một nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn phục vụ phát triển chuỗi giá trị.

Không chỉ dừng ở bài toán vốn và liên kết, nhiều ý kiến tại hội thảo cũng cho rằng nông nghiệp Việt Nam đang cần những cơ chế linh hoạt hơn để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.

Về nội dung này, bà Chinh cho rằng, quá trình chuyển đổi từ nông nghiệp phụ thuộc hóa chất sang nông nghiệp sinh học, phát thải thấp là yêu cầu cấp thiết nhưng vẫn gặp nhiều rào cản về thủ tục. Việc khảo nghiệm, cấp phép đối với giống cây trồng, vật tư hay công nghệ mới hiện còn kéo dài, khiến doanh nghiệp bỏ lỡ cơ hội phát triển sản xuất quy mô lớn.

Từ thực tế triển khai các mô hình canh tác hữu cơ và sinh học, bà kiến nghị dự thảo nghị định nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ đột phá trong chuỗi giá trị nông nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp có thể được tạo điều kiện thử nghiệm giống lúa mới năng suất vượt trội trên vùng nguyên liệu liên kết dưới sự giám sát của cơ quan quản lý, thay vì phải chờ hoàn tất toàn bộ quy trình cấp phép truyền thống.

Bên cạnh đó, bà Chinh cũng đề xuất tăng cường hỗ trợ chuyển đổi số cho các doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia chuỗi liên kết, đặc biệt trong hoạt động đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải phục vụ thương mại hóa tín chỉ carbon. Theo bà, nếu không có sự hỗ trợ phù hợp, chi phí thực hiện các quy trình này sẽ trở thành gánh nặng lớn đối với nông dân và hợp tác xã.