Theo đánh giá của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, giai đoạn 2021–2025, công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực khu vực kinh tế tập thể nói chung và HTX nông nghiệp nói riêng đã được các bộ, ngành, địa phương, cơ sở đào tạo và các tổ chức hỗ trợ quan tâm triển khai. Quy mô đào tạo được mở rộng; nội dung từng bước đa dạng hơn, từ pháp luật, chính sách, quản trị, tài chính đến marketing, thương hiệu, chuyển đổi số, OCOP, truy xuất nguồn gốc và liên kết chuỗi. Đối tượng đào tạo cũng được mở rộng từ cán bộ quản lý sang kế toán, kiểm soát, cán bộ kỹ thuật, thành viên và người lao động.
Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, công tác đào tạo vẫn còn một số hạn chế. Đào tạo còn tương đối đại trà, chưa phân hóa đầy đủ theo vị trí việc làm, quy mô, ngành hàng và mức độ phát triển của HTX; nội dung ở một số chương trình còn thiên về kiến thức chung, chưa thật sự sát với vấn đề cụ thể của HTX. Tập huấn ngắn ngày vẫn phổ biến trong khi hoạt động thực hành, tư vấn tại chỗ và đồng hành sau đào tạo còn hạn chế; việc theo dõi, đo lường mức độ áp dụng kiến thức và tác động của đào tạo đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX chưa được thực hiện đầy đủ.
Chuyển từ “đào tạo có lớp” sang “đào tạo tạo ra kết quả”
Một trong những nội dung trọng tâm được các đại biểu trao đổi tại Hội thảo là yêu cầu thay đổi cách tiếp cận trong đào tạo nguồn nhân lực HTX.
Theo đó, đào tạo trong giai đoạn 2026–2030 cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của HTX, gắn với ngành hàng, vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị và yêu cầu của thị trường; đồng thời thiết kế chương trình theo vị trí việc làm, năng lực và mức độ phát triển của từng nhóm HTX.
Phương thức đào tạo cũng cần chuyển mạnh từ truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực, tăng thực hành và gắn với công việc thực tế. Bên cạnh đào tạo trực tiếp và trực tuyến, cần tăng cường đào tạo tại chỗ, tư vấn, kèm cặp trực tiếp tại HTX, tham quan và học tập các mô hình hiệu quả.
Đặc biệt, hiệu quả đào tạo không chỉ được đánh giá bằng số lớp, số người tham gia mà cần từng bước đo lường bằng mức độ áp dụng kiến thức, năng lực quản trị, khả năng chuyển đổi số, tham gia liên kết chuỗi, cải thiện việc làm, thu nhập và hiệu quả sản xuất, kinh doanh của HTX.