Đổi mới đào tạo nguồn nhân lực HTX nông nghiệp: Từ tập huấn đại trà đến đào tạo theo nhu cầu và đo lường kết quả

Ngày 8/9/2026, tại Hà Nội, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Liên đoàn Hợp tác xã Raiffeisen Cộng hòa Liên bang Đức tại Việt Nam (DGRV) tổ chức Hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực khu vực kinh tế tập thể lĩnh vực nông nghiệp giai đoạn 2026–2030”.
Hội thảo nhằm trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực hợp tác xã (HTX) nông nghiệp, đáp ứng yêu cầu tổ chức lại sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu, liên kết chuỗi giá trị, chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp xanh trong giai đoạn mới.
Tham dự Hội thảo có đại diện các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường; các cơ quan, tổ chức liên quan; cơ sở đào tạo, nghiên cứu; chuyên gia, tổ chức hỗ trợ phát triển HTX; một số địa phương, HTX nông nghiệp và doanh nghiệp. HTX thay đổi, yêu cầu đối với nguồn nhân lực cũng thay đổi.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, nhấn mạnh vị trí, vai trò và yêu cầu đối với HTX đang có nhiều thay đổi.
HTX ngày càng được kỳ vọng không chỉ cung cấp dịch vụ cho thành viên mà phải tổ chức sản xuất, tập hợp nguồn lực, xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết với doanh nghiệp, tham gia chuỗi giá trị, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Cùng với đó, nông nghiệp đang chuyển mạnh theo hướng ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, sản xuất xanh, nâng cao chất lượng và khả năng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Những thay đổi đó đặt ra yêu cầu phải nâng cao tương ứng năng lực của đội ngũ quản trị, cán bộ chuyên môn, thành viên và người lao động trong HTX.
“HTX thay đổi thì con người của HTX cũng phải thay đổi. Và khi yêu cầu đối với con người thay đổi thì cách chúng ta đào tạo, bồi dưỡng cũng cần thay đổi theo”, bà Nguyễn Thị Hoàng Yến nhấn mạnh.
Theo đánh giá của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, giai đoạn 2021–2025, công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực khu vực kinh tế tập thể nói chung và HTX nông nghiệp nói riêng đã được các bộ, ngành, địa phương, cơ sở đào tạo và các tổ chức hỗ trợ quan tâm triển khai. Quy mô đào tạo được mở rộng; nội dung từng bước đa dạng hơn, từ pháp luật, chính sách, quản trị, tài chính đến marketing, thương hiệu, chuyển đổi số, OCOP, truy xuất nguồn gốc và liên kết chuỗi. Đối tượng đào tạo cũng được mở rộng từ cán bộ quản lý sang kế toán, kiểm soát, cán bộ kỹ thuật, thành viên và người lao động.
Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, công tác đào tạo vẫn còn một số hạn chế. Đào tạo còn tương đối đại trà, chưa phân hóa đầy đủ theo vị trí việc làm, quy mô, ngành hàng và mức độ phát triển của HTX; nội dung ở một số chương trình còn thiên về kiến thức chung, chưa thật sự sát với vấn đề cụ thể của HTX. Tập huấn ngắn ngày vẫn phổ biến trong khi hoạt động thực hành, tư vấn tại chỗ và đồng hành sau đào tạo còn hạn chế; việc theo dõi, đo lường mức độ áp dụng kiến thức và tác động của đào tạo đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX chưa được thực hiện đầy đủ.
Chuyển từ “đào tạo có lớp” sang “đào tạo tạo ra kết quả”
Một trong những nội dung trọng tâm được các đại biểu trao đổi tại Hội thảo là yêu cầu thay đổi cách tiếp cận trong đào tạo nguồn nhân lực HTX.
Theo đó, đào tạo trong giai đoạn 2026–2030 cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của HTX, gắn với ngành hàng, vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị và yêu cầu của thị trường; đồng thời thiết kế chương trình theo vị trí việc làm, năng lực và mức độ phát triển của từng nhóm HTX.
Phương thức đào tạo cũng cần chuyển mạnh từ truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực, tăng thực hành và gắn với công việc thực tế. Bên cạnh đào tạo trực tiếp và trực tuyến, cần tăng cường đào tạo tại chỗ, tư vấn, kèm cặp trực tiếp tại HTX, tham quan và học tập các mô hình hiệu quả.
Đặc biệt, hiệu quả đào tạo không chỉ được đánh giá bằng số lớp, số người tham gia mà cần từng bước đo lường bằng mức độ áp dụng kiến thức, năng lực quản trị, khả năng chuyển đổi số, tham gia liên kết chuỗi, cải thiện việc làm, thu nhập và hiệu quả sản xuất, kinh doanh của HTX.
Đây cũng là định hướng được Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn xác định trong giai đoạn 2026–2030 với các chuyển đổi trọng tâm: đúng nhu cầu – phân hóa – tăng thực hành – đo kết quả.
Theo định hướng đến năm 2030, phấn đấu đào tạo, tập huấn trên 100.000 lượt cán bộ quản trị và lao động HTX; 80% giám đốc HTX được đào tạo sơ cấp nghề giám đốc; trên 70% học viên tham gia liên kết sản xuất, chuỗi giá trị hoặc ứng dụng công nghệ số, đổi mới phương thức quản trị và tổ chức sản xuất; trên 85% học viên áp dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Tập trung vào những năng lực HTX đang thiếu.
Tại Hội thảo, đại diện các cơ sở đào tạo, chuyên gia và tổ chức hỗ trợ HTX đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm và đề xuất liên quan đến đổi mới chương trình, nội dung và phương thức đào tạo.
Một số nội dung được tập trung trao đổi gồm: xây dựng chương trình, giáo trình đào tạo để hình thành lực lượng nông dân số, nông dân chuyên nghiệp và đội ngũ quản trị HTX hiện đại; đào tạo theo vị trí việc làm; phát triển năng lực kiểm soát nội bộ; tăng cường kỹ năng quản trị sản xuất, kinh doanh, tiếp cận thị trường, chuyển đổi số và liên kết chuỗi.
Đại diện Trường Cao đẳng Lương thực - Thực phẩm giới thiệu dự thảo chương trình đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng theo hướng gồm các mô-đun về kỹ năng sử dụng thiết bị số và ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp; tiêu chuẩn chất lượng và sản xuất nông nghiệp bền vững; chế biến, cơ giới hóa và nông nghiệp thông minh; quản lý sản xuất, kinh doanh và tiếp cận thị trường; quản trị HTX và liên kết sản xuất; quản lý rủi ro và kỹ năng thích ứng. Chương trình đồng thời dự kiến có các nội dung đặc thù theo vùng miền, ngành hàng và nhu cầu địa phương.
Một nội dung đáng chú ý khác là kinh nghiệm của DGRV trong phát triển năng lực kiểm soát nội bộ trong hợp tác xã.
Bà Nguyễn Thị Tuyết Minh, Giám đốc Văn phòng dự án DGRV tại Việt Nam, chia sẻ về vai trò của hệ thống kiểm soát nội bộ trong bảo vệ tài sản, sổ sách kế toán; nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực quản lý; bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật và tăng độ tin cậy của thông tin.
DGRV cũng giới thiệu định hướng xây dựng khung năng lực cho vị trí kiểm toán nội bộ, phát triển các chuyên đề đào tạo và đội ngũ giảng viên chuyên về kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ cho HTX trong giai đoạn 2027–2029.
Thí điểm đào tạo “hạt nhân” – tạo lực lượng dẫn dắt và lan tỏa.
Một hướng đi mới được Hội thảo quan tâm là thí điểm đào tạo đội ngũ “hạt nhân” HTX xuất sắc.
Theo định hướng của Cục, đối tượng được lựa chọn là cán bộ quản lý chủ chốt của các HTX hoạt động hiệu quả, có khả năng tham gia vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị, chuyển đổi số, nông nghiệp xanh… để được đào tạo nâng cao, chuyên sâu, đồng thời gắn với chuyển giao kiến thức, nhân rộng mô hình và hỗ trợ kỹ thuật sau đào tạo.
Trong chương trình Hội thảo, đại biểu cũng được giới thiệu về Chương trình đào tạo hạt nhân xuất sắc nông nghiệp do Quỹ Thiện Tâm tài trợ và phối hợp với Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn triển khai, cùng với chương trình đào tạo theo vị trí việc làm về kiểm soát nội bộ do DGRV phối hợp thực hiện.
Đây được xem là những mô hình thí điểm quan trọng để kiểm nghiệm cách tiếp cận mới, từ đó rút kinh nghiệm, hoàn thiện và xem xét nhân rộng trong giai đoạn 2026–2030.
Hình thành hệ sinh thái đào tạo và đồng hành cùng HTX.
Bên cạnh đổi mới chương trình và phương thức đào tạo, Hội thảo cũng đặt ra yêu cầu phát triển mạng lưới chuyên gia, giảng viên thực hành và tư vấn viên, huy động sự tham gia của doanh nghiệp, HTX, cán bộ kỹ thuật và những người sản xuất có kinh nghiệm.
Cùng với đó là phát triển các cơ sở thực hành, mô hình trình diễn và điểm tham quan gắn với HTX và doanh nghiệp; tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo với thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Các đại biểu thống nhất rằng đào tạo nguồn nhân lực HTX không thể chỉ là hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước hay các cơ sở đào tạo. Để nâng cao hiệu quả, cần có sự tham gia của HTX, doanh nghiệp, chuyên gia, cơ sở đào tạo, tổ chức hỗ trợ phát triển HTX và các địa phương, trong đó nhu cầu thực tế của HTX phải là cơ sở quan trọng để xác định nội dung và phương thức đào tạo.
Phát biểu kết luận Hội thảo, lãnh đạo Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn khẳng định Cục sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến trao đổi, đề xuất của đại biểu để tiếp tục hoàn thiện định hướng và tổ chức thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực khu vực kinh tế tập thể lĩnh vực nông nghiệp trong thời gian tới.
Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực HTX giai đoạn 2026–2030 vì vậy không chỉ hướng tới đào tạo nhiều hơn, mà quan trọng hơn là đào tạo đúng hơn, thực chất hơn và tạo ra kết quả có thể đo lường được; qua đó góp phần hình thành đội ngũ quản trị HTX hiện đại, lực lượng nông dân chuyên nghiệp, nông dân số và nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi giá trị của khu vực kinh tế tập thể trong nông nghiệp./.
Nguồn: Phòng Kinh tế hợp tác và Trang trại


© Bản quyền thuộc về Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn - Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đ/c: Số 02 Ngọc Hà, Ba Đình, TP. Hà Nội.

Chịu trách nhiệm: Ông Lê Đức Thịnh - Cục Trưởng

Tel: 024.38438794 / Fax: 024.38438791 / Email: cucktht@gmail.com

Technology Supported by ECPVietnam