Chuẩn hóa tiêu chí ‘Gạo Việt xanh phát thải thấp’ vùng Đề án 1 triệu ha

Dùng công cụ số đánh giá mức độ tuân thủ quy trình Đề án 1 triệu ha, tạo chuyển biến trong tổ chức sản xuất, tiến tới chứng nhận 'Gạo Việt xanh phát thải thấp'.

Sáng 16/4, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ tổ chức tập huấn đánh giá mức độ thực hành canh tác lúa đáp ứng tiêu chí chứng nhận “Gạo Việt xanh phát thải thấp”, dành có các Giám đốc HTX/THT và cán bộ kỹ thuật cấp xã, phường trong vùng triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Nội dung tập huấn tập trung giới thiệu phương pháp, công cụ đánh giá sự tuân thủ theo quy trình Đề án 1 triệu ha; đánh giá thực hành canh tác và việc sử dụng nhãn hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp”; hướng sử dụng công cụ số ViRiCert để thu thập dữ liệu; hướng dẫn khảo sát vùng trồng phục vụ đo đếm, báo cáo, thẩm định MRV…

Bà Nguyễn Thị Giang - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ nhấn mạnh, buổi tập huấn không chỉ là hoạt động chuyên môn, mà còn là bước đi cụ thể trong lộ trình phát triển nông nghiệp bền vững của thành phố.

Năm 2026, TP Cần Thơ dự kiến triển khai thí điểm đo đếm, báo cáo và thẩm định MRV đối với 30 HTX, với tổng diện tích hơn 8.000 ha, thu hút trên 5.200 hộ nông dân tham gia.

Theo bà Giang, việc đánh giá mức độ tuân thủ quy trình theo Đề án 1 triệu ha, sẽ tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức sản xuất, từ canh tác riêng lẻ sang liên kết theo chuỗi, vùng, gắn với truy xuất và chứng nhận “Gạo Việt xanh phát thải thấp”.

Việc áp dụng công cụ ViRiCert được xem là bước tiến quan trọng, giúp chuẩn hóa dữ liệu sản xuất ngay từ nông hộ, minh bạch hóa quá trình canh tác và tạo nền tảng cho hệ thống MRV, tiến tới cấp chứng nhận.

Các HTX tham gia chương trình đánh giá lần này là những đơn vị có quy mô, trình độ sản xuất tốt và có cam kết cụ thể thực hiện Đề án 1 triệu ha gắn với xây dựng chứng nhận “Gạo Việt xanh phát thải thấp”. Để chương trình đạt hiệu quả, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, ngành chuyên môn hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu; chính quyền địa phương vào cuộc quyết liệt; các HTX giữ vai trò nòng cốt trong liên kết sản xuất.

Theo bà Phạm Thị Minh Hiếu - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ, sau tập huấn, đơn vị sẽ lựa chọn 11 HTX tham gia đánh giá mức độ áp dụng quy trình Đề án 1 triệu ha và tiến tới mở rộng lên 30 HTX.

Đối với nông dân, nếu có chỉ số đánh giá từ 50% trở lên và đáp ứng các yêu cầu bắt buộc là: rút nước ít nhất 1 lần giữa vụ; không đốt rơm rạ trên đồng, sẽ đạt tiêu chí lúa sản xuất theo hướng xanh, phát thải thấp.

Trường hợp, chỉ số đánh giá đạt từ 85% trở lên, đồng thời rút nước ít nhất 2 lần giữa vụ và không đốt rơm rạ trên đồng sẽ được xác định tuân thủ quy trình “Gạo Việt xanh phát thải thấp”.

Với các HTX, nếu tổng diện tích của thanh viên đạt mức tuân thủ quy trình dưới 85% sẽ không đạt yêu cầu. Ngược lại, nếu từ 85% trở lên sẽ được xác nhận tuân thủ quy trình “Gạo Việt xanh phát thải thấp”.

Kết quả đánh giá thực hành canh tác và sử dụng nhãn hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp” sẽ được Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ tổng hợp và thông báo đến từng HTX tham gia. Những đơn vị đạt tiêu chí sẽ được doanh nghiệp liên kết bao tiêu sản phẩm; các HTX chưa đạt sẽ tiếp tục điều chỉnh quy trình và được đánh giá lại trong các năm tiếp theo.

Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ đã mời gọi được hai doanh nghiệp tham gia liên kết là Công ty Đại Dương Xanh và Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Trung An.

Nguồn: Kim Anh Báo Nông nghiệp và Môi trường

Chi tiết bài báo xem tại đây