Biến những đóa hoa chóng tàn thành sản phẩm OCOP

Từ căn bếp đất khách đến nghề mới ở quê nhà

“Tôi chưa từng nghĩ, một chuyến đi làm giúp việc ở Thái Lan lại mở ra cho mình một nghề có thể gắn bó đến hết cuộc đời”, bà Lê Thị Việt, sinh năm 1958, ở thôn Trung Thành, xã Thắng Lợi (Thanh Hóa) chia sẻ khi được hỏi về hành trình đưa nghề ướp hoa tươi từ xứ Chùa vàng về quê hương.

Năm 2001, sau những lần đầu tư phát triển kinh tế thất bại, bà Việt sang Thái Lan làm nghề giúp việc nhà cho một gia đình làm nghề ướp hoa tươi theo công nghệ Nhật Bản. Khi ấy, điều bà nghĩ đến chỉ là kiếm tiền để gửi về gây dựng lại cuộc sống gia đình. Nghề ướp hoa tươi hoàn toàn chưa có trong suy nghĩ của bà.

Sau một năm làm giúp việc, những lúc chủ nhà đi vắng, bà thường lủi thủi một mình với nỗi nhớ gia đình, quê hương da diết. Thấy vậy, chủ nhà tạo điều kiện cho bà sau khi hoàn thành công việc nhà, đến xưởng sản xuất hoa tươi ướp khô phụ giúp các công đoạn đơn giản để vơi nỗi buồn và có thêm thu nhập.

Với tính chịu khó, ham học hỏi, bà nhanh chóng nắm bắt các công việc tại xưởng hoa. Thậm chí, khi đã quen nghề, có thời điểm chủ nhà còn cho phép bà thử nghiệm các cách làm mới theo suy nghĩ cá nhân.

Khi những bình hoa do bà tự tay tạo ra được mọi người đón nhận, đánh giá cao về chất lượng và thẩm mĩ, bà vui không ngủ nổi. Một suy nghĩ táo bạo xuất hiện trong bà: đưa nghề ướp hoa tươi này về quê hương. Năm 2007, bà trở về Thanh Hóa với hành trang là số vốn không nhiều tích cóp được, cùng một nghề mới lạ trong tay và niềm tin mình có thể bắt đầu lại.

Bà Việt chia sẻ, mang được nghề về quê là một chuyện, sống được bằng nghề lại là chuyện khác. Cuối năm 2008, khi những sản phẩm đầu tiên được làm ra tại quê nhà hoàn chỉnh, bà bắt xe khách tới các thành phố, địa điểm du lịch lớn như Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Thanh Hóa… để tìm hiểu thị trường tiêu thụ. Đi tới đâu, bà đều để lại thông tin chào hàng và cẩn thận ghi chép lại những nhu cầu của khách hàng.

“Khi ấy vất vả lắm! Mỗi chuyến đi tìm thị trường tốn kém rất nhiều chi phí. Tuy nhiên, cái khó nhất lại là giá bán của sản phẩm. Một bông hoa tươi giá bán ngoài chợ chỉ vài nghìn đồng, nhưng sau khi xử lý, ướp khô có thể lên tới 100.000-160.000 đồng. Người mua chưa quen với sản phẩm mới nên không phải ai cũng chấp nhận bỏ ra số tiền đó”, bà Việt cho hay.

Điệp khúc chào hàng rồi bị từ chối lặp đi lặp lại với bà cho đến năm 2009, khi bà gửi một số mẫu hoa tươi ướp khô cho một cửa hàng bán đồ lưu niệm tại thành phố Thanh Hóa (cũ). Sau một thời gian, bà nhận được thông báo của cửa hàng hoa đã bán hết và khách tiếp tục đặt mua. Lúc ấy, bà mới thở phào nhẹ nhõm và tin rằng hướng đi mình đang theo đuổi là đúng đắn.

Tiếng lành đồn xa, sản phẩm hoa tươi ướp khô của bà từng bước được nhiều người biết đến, các đơn đặt hàng cũng theo đó tăng dần. Bà đầu tư mua thêm nguyên liệu, nhập cát ướp chuyên dụng, đồng thời truyền nghề cho người thân để có thêm nhân công sản xuất. Bà cũng liên tục vừa làm vừa điều chỉnh, thử nghiệm cách mới để sản phẩm của mình ngày càng hoàn thiện, phù hợp với thị hiếu của khách hàng.

Bà gọi những sản phẩm của mình tạo ra là “hoa bất tử”, vì một bông hoa vốn chỉ có vòng đời ngắn nhưng bằng công nghệ và tâm huyết của người thợ, nó có thể giữ được dáng vẻ, màu sắc và vẻ đẹp trong thời gian dài. Từ cách gọi ấy, sau này “hoa bất tử” trở thành tên sản phẩm và được bà phát triển thành thương hiệu "Hoa bất tử Việt Uyên".

Giữ sắc hoa, mở hướng làm giàu

Theo bà Việt, ướp hoa tươi là công việc rất kỳ công. Một bông hoa muốn trở thành “bất tử” phải được lựa chọn kỹ từ độ nở, hình dáng đến từng cánh hoa. Sau khi chọn, hoa được đưa vào cát ướp chuyên dụng để rút nước trong khoảng 7 ngày. Sau đó tiếp tục qua các công đoạn xử lý, khi đạt chất lượng sẽ được cắm vào bình thủy tinh và bảo quản kín. Tổng thời gian để hoàn thiện một sản phẩm ít nhất khoảng 10 ngày.

Không những thế, vào mùa đông, nếu phòng sản xuất không kín, độ ẩm cao hoặc cánh hoa chưa đủ khô trước khi đưa vào bình thì hoa rất dễ héo, màu sắc không đạt yêu cầu… Những điều ấy không có sách vở nào dạy, bà phải tự làm, tự thất bại rồi rút kinh nghiệm.

Ưu điểm của “hoa bất tử” do cơ sở của bà Việt tạo ra là giữ được màu sắc tự nhiên, không bị nhuộm màu nên không độc hại với người lao động và thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, sản phẩm có tuổi thọ cao. Mỗi bình hoa có thể trưng bày từ 10-15 năm mà vẫn đảm bảo đẹp như mới. Với 50 mẫu sản phẩm, khách hàng có thể thoải mái lựa chọn theo sở thích.

Cũng nhờ đó, sản phẩm hoa bất tử Việt Uyên mặc dù có giá bán cao (giá dao động từ hơn 100.000 đồng đến hàng triệu đồng/bình, tùy từng loại) nhưng vẫn được khách hàng rất ưa chuộng, thị trường tiêu thụ cũng từng bước được mở rộng ra nhiều tỉnh thành trong cả nước, doanh thu mỗi năm đạt hơn 1 tỷ đồng. Năm 2023, cốc hoa bất tử Việt Uyên được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Bà Việt đang hoàn thiện nhà xưởng và chuẩn bị hồ sơ để nâng hạng sản phẩm lên OCOP 4 sao.

Tuy nhiên, với bà Việt, những con số ấy chưa phải đích đến cuối cùng. Bà đã lên kế hoạch để truyền nghề cho người dân trong vùng, mở rộng quy mô sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định tại chỗ để phát triển lâu dài.