Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp Tập đoàn S.VN xây chuỗi sầu riêng gắn vùng trồng với quản lý chất lượng.

Theo thỏa thuận hợp tác ký chiều 6/2, ba bên phối hợp lựa chọn và xây dựng từ 3-5 chuỗi vùng trồng sầu riêng phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Các chuỗi này phải đáp ứng yêu cầu về tổ chức sản xuất, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc theo quy định hiện hành.

Trọng tâm hợp tác là hỗ trợ người trồng, tổ hợp tác và hợp tác xã hình thành vùng nguyên liệu đạt yêu cầu kỹ thuật, làm cơ sở để cấp và quản lý mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu. Việc chuẩn hóa quy trình sản xuất, thu hoạch và quản lý chất lượng được triển khai đồng bộ tại các vùng trồng tham gia chuỗi.

Ba bên cùng phối hợp kiểm soát vật tư đầu vào, bao gồm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và các vật tư nông nghiệp khác, bảo đảm sử dụng đúng quy định pháp luật và yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Điều kiện thổ nhưỡng, chất lượng nguồn nước tại các vùng trồng tham gia chuỗi được hướng dẫn và giám sát trong quá trình sản xuất.

Trong khâu xuất khẩu, các bên sẽ xây dựng vùng nguyên liệu và cơ sở, nhà máy đóng gói đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu. Hồ sơ kỹ thuật về vùng trồng và cơ sở đóng gói được hỗ trợ thu thập, hoàn thiện để phục vụ công tác cấp và quản lý mã số theo quy định.

Việc duy trì điều kiện tuân thủ đối với các mã số đã được cấp là nội dung hợp tác xuyên suốt. Hoạt động giám sát được thực hiện trong các khâu thu hoạch, sơ chế, đóng gói, vận chuyển và xuất khẩu sầu riêng.

Ngoài ra, các bên sẽ tổ chức đào tạo, tập huấn cho hộ trồng trọt, tổ hợp tác và hợp tác xã. Nội dung tập trung vào kỹ thuật sản xuất, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Thỏa thuận còn đề cập đến công tác xúc tiến, kết nối tiêu thụ sầu riêng tại thị trường trong nước và một số thị trường xuất khẩu tiềm năng, trong đó có Trung Quốc và khu vực Tây Á. Việc tiêu thụ được thực hiện trên cơ sở các thỏa thuận dân sự độc lập, phù hợp quy định pháp luật.

Một nội dung đáng chú ý nữa là cùng xây dựng, vận hành và phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản và phụ phẩm nông nghiệp. Hệ thống này phục vụ cả thị trường trong nước, xuất khẩu nông sản từ Việt Nam sang Trung Quốc và nông sản nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý có thẩm quyền.

Theo thỏa thuận, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật chịu trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn, kỹ thuật liên quan đến quản lý vùng trồng, bảo vệ thực vật và an toàn thực phẩm. Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn định hướng cơ chế, mô hình doanh nghiệp tham gia phát triển kinh tế hợp tác và liên kết chuỗi.

Ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cho biết, hợp tác theo chuỗi là xu thế tất yếu trong phát triển nông nghiệp hiện nay, đặc biệt với lĩnh vực trồng trọt phục vụ xuất khẩu.

Thời gian qua, Cục đã tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường thời gian qua ban hành nhiều chương trình, đề án nhằm phát triển vùng nguyên liệu, tiêu biểu như đề án vùng nguyên liệu tập trung và 1 triệu ha lúa chất lượng cao. Trong đó, trồng trọt vẫn còn nhiều dư địa phát triển, nhất là ở khâu tổ chức sản xuất và hỗ trợ người dân tham gia chuỗi.

Ông đánh giá hợp tác công - tư trong liên kết chuỗi là phương thức còn tương đối mới trong nông nghiệp. Mô hình này khó triển khai hơn do đòi hỏi sự chủ động, rõ vai trò và trách nhiệm từ các bên tham gia.

Theo Cục trưởng, thỏa thuận hợp tác giữa hai cơ quan quản lý và doanh nghiệp lần này đóng vai trò là khung định hướng, tập trung vào 3 nội dung chính gồm chính sách, chuyên môn và kết nối khu vực tư nhân với các chương trình của cơ quan quản lý nhà nước. Việc hợp tác được xác định theo nguyên tắc “3 không”: không đầu tư, không bảo lãnh và không tham gia các giao dịch dân sự.

“Mục tiêu là tạo nền tảng cho các khoản đầu tư dài hạn, hình thành được những mô hình liên kết bền vững”, ông Thịnh nói.

Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cam kết định hướng rõ mô hình liên kết, chức năng và vai trò của hợp tác xã, các tổ chức nông dân; đồng hành cùng các bên tham gia chuỗi và kết nối với các chương trình, đề án do Bộ quản lý. Thời gian tới, Cục sẽ phối hợp với các địa phương phát triển hợp tác xã, tổ chức nông dân tham gia chuỗi, từng bước nhân rộng các mô hình liên kết hiệu quả.

“Nếu các bên làm đúng vai, thực hiện đầy đủ trách nhiệm, mô hình này sẽ góp phần định hình cách làm mới trong tổ chức sản xuất nông nghiệp, qua đó nâng cao giá trị và thương hiệu nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế”, ông Thịnh cho biết.

Chia sẻ thêm, ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thông tin, cuối tháng 12/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với sầu riêng, phục vụ quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói và hoạt động xuất khẩu.

Theo ông, khoảng 5 năm qua, nhiều mặt hàng nông sản của Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng giá trị xuất khẩu nhanh, trong đó sầu riêng là nhóm sản phẩm nổi bật. Tuy nhiên, các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm, chỉ một trường hợp vi phạm cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín của cả ngành hàng.

Vì vậy, Phó Cục trưởng đánh giá chương trình hợp tác ba bên lần này có ý nghĩa khi kết hợp đào tạo, tập huấn trực tiếp cho người sản xuất với việc xây dựng chuỗi liên kết và triển khai truy xuất nguồn gốc. Qua đó, nâng cao năng lực từ khâu sản xuất ban đầu, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.