Đột phá mới trong đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã

Nghị định 295/2026/NĐ-CP cắt giảm thủ tục hành chính, tích hợp đăng ký thuế, chuyển giao thẩm quyền cấp phép UBND cấp xã, tạo hành hành lang pháp lý thông thoáng kinh tế tập thể.

Tích hợp đăng ký thuế, trao quyền cho cơ quan cấp xã

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 295/2026 quy định chi tiết về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. Điểm cải cách cốt lõi của văn bản quy phạm pháp luật này là việc tích hợp thủ tục thành lập và cấp mã số thuế.

Theo đó, Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã đồng thời đảm nhận vai trò là Giấy chứng nhận đăng ký thuế. Quy định mới giúp cắt giảm hơn 50% thời gian xử lý thủ tục hành chính liên thông, dù các giấy chứng nhận này không thay thế giấy phép kinh doanh đối với các ngành nghề có điều kiện.

Văn bản quy định rõ thẩm quyền cấp giấy chứng nhận cho từng mô hình: Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác được cấp cho các tổ hợp tác; Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã được cấp cho các hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã; Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh được cấp riêng cho các đơn vị trực thuộc.

Đáng chú ý, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính đã được phân cấp triệt để về cơ sở. Cơ quan đăng ký kinh doanh giải quyết thủ tục là phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã (nếu địa phương có thành lập phòng chuyên môn theo quyết định của UBND cấp tỉnh) hoặc trực tiếp là UBND cấp xã (nếu không thành lập phòng chuyên môn).

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã có con dấu, tài khoản riêng, chịu trách nhiệm nhập dữ liệu, số hóa 100% hồ sơ bản giấy để đính kèm lên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã, liên thông dữ liệu trực tiếp với Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế của ngành Thuế. Sự chuyển dịch này tạo đòn bẩy trực tiếp cho hơn 36.200 hợp tác xã, 153 liên hiệp hợp tác xã và khoảng 81.700 tổ hợp tác hiện đang hoạt động trên cả nước.

Chuẩn hóa quy trình xử lý

Về quy trình nộp hồ sơ trực tiếp, các chủ thể kinh tế tập thể chỉ cần nộp 1 bộ hồ sơ duy nhất tại Bộ phận một cửa cấp xã. Hệ thống sẽ tiếp nhận khi đáp ứng đủ 4 điều kiện cơ bản gồm: Đầy đủ thành phần giấy tờ theo Luật Hợp tác xã và Nghị định 295/2026/NĐ-CP; Điền đầy đủ tên tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã vào giấy đề nghị; Cung cấp số điện thoại liên lạc chính thức của người nộp hồ sơ; Đã hoàn thành nộp lệ phí đăng ký kinh doanh theo quy định (trừ trường hợp thuộc diện miễn giảm).

Nhằm siết chặt kỷ cương quản lý, Nghị định ấn định thời hạn tối đa 60 ngày để các đơn vị sửa đổi, bổ sung hồ sơ kể từ ngày nhận được thông báo yêu cầu của cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Trường hợp quá 60 ngày không hoàn thiện, hồ sơ sẽ tự động hết hiệu lực và bị hủy trên hệ thống. Ngược lại, nếu tổ chức muốn rút hồ sơ, cơ quan đăng ký phải xem xét và ra thông báo dừng thủ tục trong thời hạn 1 ngày làm việc kể từ khi nhận được đề nghị.

Đối với thủ tục trên môi trường điện tử, người dân truy cập qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia (VNeID). Quy trình số hóa mang lại sự tiện lợi vượt trội.

Cụ thể, với người có thẩm quyền đăng ký: Các biểu mẫu kê khai trực tuyến không bắt buộc phải ký số hay tải lại bản giấy nếu hệ thống chỉ yêu cầu ký xác nhận cá nhân. Các giấy tờ khác trong thành phần hồ sơ vẫn phải bảo đảm ký số hoặc ký trực tiếp rồi tải bản điện tử lên.

Với người được ủy quyền, kê khai và tải toàn bộ hồ sơ đã ký số hoặc ký trực tiếp dưới dạng văn bản điện tử lên Hệ thống.

Sau khi hoàn tất thanh toán lệ phí trực tuyến và xác thực điện tử, người nộp sẽ nhận Giấy tiếp nhận và hẹn trả kết quả điện tử ngay trên hệ thống. Quy định mới kỳ vọng giúp các hợp tác xã giảm từ 8-21% chi phí vận hành hành chính.

Nghị định 295 không chỉ là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế kinh tế mà còn thể hiện sự đồng hành sát sao của Chính phủ đối với khu vực kinh tế tập thể. Việc cắt giảm chi phí, phân cấp quản lý triệt để về cấp xã cùng quy trình thủ tục trên môi trường số được kỳ vọng sẽ gỡ bỏ những ‘nút thắt’ pháp lý cuối cùng, tiếp thêm động lực mạnh mẽ để các tổ hợp tác và hợp tác xã bứt phá, khẳng định vai trò trụ cột trong sự phát triển bền vững của nền kinh tế đất nước.

Nguồn: Thuỷ Nhi Báo Nông nghiệp và Môi trường

Chi tiết bài báo xem tại đây